Χρέωση νέου οδηγού και πρόσθετου οδηγού στην Ελλάδα
Η χρέωση νέου οδηγού και η χρέωση πρόσθετου οδηγού δεν είναι φόροι ούτε νομική υποχρέωση: είναι όροι του μισθωτηρίου της κάθε εταιρείας και διαφέρουν έντονα μεταξύ εταιρειών, ακόμη και στην ίδια χώρα την ίδια εβδομάδα. Ο νόμος σας δίνει άδεια οδήγησης κατηγορίας Β στα 18 (ΠΔ 51/2012, άρθρο 6), όμως καμία από τις εταιρείες που εξετάστηκαν δεν νοικιάζει σε οδηγό 18 ετών· τα κατώτατα όρια που συναντάτε στην κράτηση είναι 19, 21, 23 ή 25 ετών και προέρχονται από τους όρους της εταιρείας, όχι από τον Κ.Ο.Κ. Στο δείγμα που ελέγχθηκε, η ημερήσια χρέωση νέου οδηγού ξεκινά από το μηδέν (η Rental Center Crete δηλώνει ότι δεν χρεώνει τίποτα σε οδηγούς κάτω των 25) και φτάνει τα 20 ευρώ συν ΦΠΑ την ημέρα, σε εταιρεία της οποίας το δικό της κατώτατο όριο ηλικίας είναι πάντως τα 25, ενώ ο πρόσθετος οδηγός κοστίζει από 4 έως 7,50 ευρώ την ημέρα, άλλοτε με ανώτατο όριο και άλλοτε χωρίς. Επειδή δεν υπάρχει κανονική τιμή για την Ελλάδα, η μόνη ασφαλής κίνηση είναι να δείτε το ποσό μέσα στο συνολικό κόστος, με τον ΦΠΑ και τα τέλη, πριν πληρώσετε.
Ποια είναι η ελάχιστη και ποια η ανώτατη ηλικία για ενοικίαση στην Ελλάδα;
Ο νόμος ρυθμίζει την ηλικία κατοχής άδειας οδήγησης. Κατά το άρθρο 6 του ΠΔ 51/2012, η κατηγορία Β αποκτάται στα 18, η ΑΜ στα 16, η Α1 στα 18, η Α2 στα 20 και η Α στα 24 — ή στα 22 αν ο ενδιαφερόμενος κατέχει ήδη άδεια Α2 επί διετία. Για τα δίκυκλα, δηλαδή, ένα μέρος του ηλικιακού ορίου είναι ήδη νομικό. Για τα αυτοκίνητα, τα όρια που θα δείτε στην κράτηση τα θέτει η εταιρεία: η Autohellas Hertz ορίζει 21 έτη για τις κατηγορίες A, B, Z, J, V2 και 25 για όλες τις άλλες — και ταυτόχρονα δέχεται οδηγούς 19 και 20 ετών σε περιορισμένο κατάλογο κατηγοριών, οπότε οι δύο δηλώσεις της διαβάζονται μαζί. Η Avis Greece ορίζει 21 έτη με άνοδο στα 25 για ορισμένες κατηγορίες και για τον στόλο Prestige, η Europcar Greece 21 για Mini και Economy και 23 για τις υπόλοιπες, η Drive Hellas 23, η mycarhire.gr 21 για τις κατηγορίες A, B, C, D και 23 για τις E, F και H, και η Rent a Wheel 25.
Το ίδιο ισχύει και στο πάνω άκρο της κλίμακας. Η Europcar Greece χρεώνει τους οδηγούς άνω των 75 ετών με 10 ευρώ την ημέρα, χωρίς ΦΠΑ και τέλος αεροδρομίου, με ανώτατο τα 140 ευρώ, και δεν νοικιάζει καθόλου σε οδηγό άνω των 80. Η Drive Hellas θέτει ανώτατο όριο τα 69 έτη και η mycarhire.gr τα 75. Τα τρία αυτά νούμερα δεν συγκλίνουν, οπότε μην υποθέσετε κάποιο σύνηθες όριο. Αρκετές εταιρείες δεν αναφέρουν κανένα ανώτατο όριο στους δημοσιευμένους όρους τους· αυτό σημαίνει ότι δεν το γράφουν, όχι κατ' ανάγκη ότι δεν εφαρμόζουν κάποιο στο γκισέ.
Πόσο κοστίζει η χρέωση νέου οδηγού και γιατί δεν είναι ίδια παντού;
Δεν υπάρχει ενιαίο σχήμα. Οι εταιρείες που ελέγχθηκαν χρεώνουν με τουλάχιστον τέσσερις διαφορετικούς τρόπους, με διαφορετικό ηλικιακό όριο η καθεμία:
- Autohellas Hertz: η χρέωση εξαρτάται από την ηλικία και από την κατηγορία του οχήματος. Στα 19 και 20 έτη διατίθενται μόνο οι κατηγορίες A, B, Z, J, AE, ZE, V2, με 10 ευρώ ανά ημέρα συν ΦΠΑ, ενώ όλες οι άλλες είναι μη διαθέσιμες. Στα 21 έως 24 δεν υπάρχει καμία επιπλέον χρέωση στις A, B, Z, J, V2, AE, υπάρχει 10 ευρώ ανά ημέρα συν ΦΠΑ στις C, D, F, K, M, P, T, R, BE και 15 ευρώ ανά ημέρα συν ΦΠΑ στις E, EM, N, U, V, DE, NM, O, V3, V4, Y, EE, FE. Από τα 25 και άνω δεν υπάρχει χρέωση σε καμία κατηγορία.
- Avis Greece: μία ενιαία χρέωση για κάθε ενοικιαστή κάτω των 25, 10 ευρώ ημερησίως πλέον ΦΠΑ, με ανώτατο τις 10 ημέρες.
- Europcar Greece: οδηγοί άνω των 21 και κάτω των 23 πληρώνουν 8 ευρώ ημερησίως, χωρίς ΦΠΑ και τέλος αεροδρομίου, με ανώτατο τα 112 ευρώ ανά ενοικίαση ανά ενοικιαστή. Από τα 23 και άνω δεν υπάρχει περιορισμός ούτε χρέωση.
- Rent a Wheel: οι δημοσιευμένοι όροι της λένε και ότι κάθε οδηγός πρέπει να είναι τουλάχιστον 25 ετών για όλες τις κατηγορίες, και ότι οι οδηγοί κάτω των 25 χρεώνονται 20 ευρώ ημερησίως πλέον ΦΠΑ, με δήλωση της ηλικίας τουλάχιστον 3 ημέρες πριν από την ενοικίαση. Οι δύο δηλώσεις δεν στέκουν μαζί, οπότε ρωτήστε την εταιρεία απευθείας αν νοικιάζει καθόλου σε κάτω των 25.
- Rental Center Crete: δηλώνει ότι δεν χρεώνει κανένα επιπλέον κόστος για νέους οδηγούς κάτω των 25, με ελάχιστη ηλικία τα 21 — ο στόλος όμως παραμένει κλιμακωμένος κατά ηλικία: κατηγορίες A και B στα 21, C, C1, D, D1, K, K1 και K2 στα 23, και όλες οι υπόλοιπες μόνο από τα 25.
Κάτω των 25 δεν σημαίνει αυτόματα επιπλέον χρέωση
Η συνηθισμένη συντομογραφία των ταξιδιωτικών άρθρων — κάτω των 25, πληρώνεις χρέωση — δεν ισχύει στην Ελλάδα. Στην Autohellas Hertz ένας 22χρονος δεν πληρώνει τίποτα για μικρό αυτοκίνητο και 15 ευρώ την ημέρα για μεγάλο, οπότε η απάντηση εξαρτάται από το ποιο όχημα κλείνεται όσο και από τον οδηγό. Στην Europcar Greece η χρέωση σταματά στα 23 και όχι στα 25. Στη Rental Center Crete, με τα δικά της λόγια, δεν υπάρχει καμία σε καμία ηλικία πάνω από το κατώτατο όριό της.
Η επιβάρυνση μπορεί επίσης να πάρει μορφή που δεν είναι χρήματα. Στην Autohellas Hertz, στους οδηγούς 19 και 20 ετών δεν προσφέρεται το μεγαλύτερο μέρος του στόλου: οι κατηγορίες αυτές αναγράφονται ως μη διαθέσιμες αντί να τιμολογούνται. Η άρνηση και η χρέωση είναι δύο εκδοχές της ίδιας πολιτικής, και μόνο η μία από τις δύο εμφανίζεται ως γραμμή σε μια προσφορά.
Έχω δίπλωμα λίγους μήνες. Μπορώ να νοικιάσω;
Αυτός είναι ο ένας όρος που εμφανίστηκε σε όλες τις εταιρείες του δείγματος: η άδεια πρέπει να κατέχεται τουλάχιστον για έναν χρόνο, δηλαδή δώδεκα μήνες πριν από την ημερομηνία παραλαβής. Η Autohellas Hertz το γράφει ως γενικό κανόνα και το επαναλαμβάνει ως προϋπόθεση για τη ζώνη των 19 και 20 ετών. Η Europcar Greece το επεκτείνει ρητά σε κάθε οδηγό του συμβολαίου, όχι μόνο στον ενοικιαστή. Το ίδιο αναφέρουν η Avis Greece, η Drive Hellas, η Rent a Wheel, η mycarhire.gr και η Rental Center Crete.
Προσέξτε τη διαφορά: ο έλεγχος αφορά την ηλικία της άδειας, όχι την ηλικία του ανθρώπου. Ένας οδηγός 35 ετών που πέρασε εξετάσεις πριν από έξι μήνες αποτυγχάνει σε αυτόν τον όρο, ενώ ένας οδηγός 22 ετών με τριετή άδεια τον περνά.
Πρόσθετος οδηγός: πόσο κοστίζει και τι γίνεται αν οδηγήσει κάποιος εκτός συμβολαίου;
Οι χρεώσεις στο δείγμα κινούνται από 4 έως 7,50 ευρώ την ημέρα, και το ανώτατο όριο μετράει όσο και η ημερήσια τιμή. Η Autohellas Hertz χρεώνει 7,5 ευρώ ημερησίως για κάθε επιπλέον οδηγό, χωρίς να αναφέρει ανώτατο όριο. Η Avis Greece χρεώνει 4 ευρώ ημερησίως με μέγιστη χρέωση τα 40 ευρώ πλέον ΦΠΑ, ανά συμβόλαιο και ανά οδηγό. Η Europcar Greece χρεώνει 4 ευρώ ημερησίως πλέον ΦΠΑ και τελών αεροδρομίου. Η Rent a Wheel χρεώνει 5 ευρώ ημερησίως με μέγιστη χρέωση τα 50 ευρώ πλέον ΦΠΑ, ανά μισθωτήριο και ανά οδηγό. Σε ενοικίαση δύο εβδομάδων, μια φθηνότερη ημερήσια τιμή χωρίς πλαφόν μπορεί να βγει ακριβότερη από μια υψηλότερη με πλαφόν. Η Europcar Greece ζητά επιπλέον από κάθε πρόσθετο οδηγό πιστωτική κάρτα στο δικό του όνομα, οπότε η προσθήκη οδηγού στο γκισέ μπορεί να αποτύχει για λόγο άσχετο με την ηλικία ή τα χρήματα.
Ο λόγος που η χρέωση αξίζει να πληρωθεί είναι η κάλυψη. Η Drive Hellas το διατυπώνει ρητά: η οδήγηση από μη δηλωμένο οδηγό δεν καλύπτεται από καμία ασφάλεια. Η ACE Rent a Car εξαιρεί τις ζημιές που προκλήθηκαν από οδηγό που δεν αναγράφεται στο μισθωτήριο συμφωνητικό, και η mycarhire.gr καθιστά τον ενοικιαστή πλήρως υπεύθυνο για οποιαδήποτε ζημιά αν το όχημα το οδηγούσε άλλος από τον προβλεπόμενο οδηγό. Η Autohellas Hertz λέει κάτι στενότερο: ότι οι εξουσιοδοτημένοι από αυτήν οδηγοί απαλλάσσονται για ζημιές του ενοικιαζόμενου αυτοκινήτου από φωτιά και είναι ασφαλισμένοι με αστική ευθύνη έναντι τρίτων. Οι όροι της δεν λένε τι γίνεται με την απαλλαγή CDW αν οδηγεί μη εξουσιοδοτημένος οδηγός.
Μια διευκρίνιση για την υποχρεωτική ασφάλιση, που είναι άλλο πράγμα από την απαλλαγή της εταιρείας: κατά το άρθρο 11 παρ. 1 του ΠΔ 237/1986, όπως το παρουσιάζει το Επαγγελματικό Επιμελητήριο Αθηνών, ο ασφαλιστής δεν μπορεί να αντιτάξει στον ζημιωθέντα τρίτο ενστάσεις από την ασφαλιστική σύμβαση, με την επιφύλαξη όμως αγωγής κατά του λήπτη της ασφάλισης, του ασφαλισμένου και του οδηγού. Πρακτικά: ο τρίτος που ζημιώθηκε αποζημιώνεται, αλλά το κόστος μπορεί να αναζητηθεί από εσάς. Δεν ισχύει, επομένως, ότι δεν καλύπτεται κανείς.
Χρέωση, απαλλαγή και εγγύηση είναι τρία διαφορετικά ποσά
Η ημερήσια χρέωση νέου οδηγού είναι χρήματα που δίνετε και δεν επιστρέφονται. Η απαλλαγή είναι το ανώτατο ποσό που χρωστάτε αν το όχημα πάθει ζημιά. Η εγγύηση είναι το ποσό που δεσμεύεται προσωρινά στην κάρτα σας. Οι εταιρείες τα συνδέουν διαφορετικά μεταξύ τους. Η Autohellas Hertz δεσμεύει εγγύηση ίση με το ποσό της απαλλαγής που περιλαμβάνεται στην ενοικίαση, με απαλλαγές CDW 650, 800, 1.000, 1.300 ή 3.000 ευρώ ανά κατηγορία, και σημειώνει ότι η αποδέσμευση μπορεί να διαρκέσει μέχρι και 14 ημέρες. Η Europcar Greece τα αποσυνδέει: εγγύηση 290 ή 390 ευρώ συνολικά ανά κατηγορία, ενώ η απαλλαγή CDW είναι 700, 800 ή 1.300 ευρώ πλέον ΦΠΑ.
Για έναν νέο οδηγό τα τρία ποσά μπορούν να χτυπήσουν ταυτόχρονα. Υπάρχει και μια ακόμη συνέπεια που περνά απαρατήρητη: στην Autohellas Hertz η υπηρεσία πλήρους απαλλαγής Super Cover δεν διατίθεται σε οδηγούς 19 και 20 ετών. Ο νεότερος οδηγός μπορεί δηλαδή να αποκλείεται από ακριβώς το προϊόν που θα μείωνε την έκθεσή του, οπότε η χειρότερη περίπτωση παραμένει μεγαλύτερη για εκείνον ακόμη και αφού πληρώσει τη χρέωση.
Τι να ελέγξετε πριν κρατήσετε
Οι χρεώσεις αυτές σχεδόν πάντα ανακοινώνονται προ φόρων. Η Autohellas Hertz σημειώνει ότι όλες οι τιμές και χρεώσεις επιβαρύνονται με ΦΠΑ και ότι σε ορισμένες περιοχές χρεώνεται και δημοτικός φόρος 0,5% επί της τιμής της ενοικίασης, ενώ η επιβάρυνση αεροδρομίου είναι 6% εκτός από το «Ελ. Βενιζέλος», όπου είναι 13%, υπολογισμένη επί του συνόλου προ φόρων και χρεώσεων καυσίμων. Η Europcar Greece δίνει τις χρεώσεις νέου, μεγαλύτερου και πρόσθετου οδηγού ρητά χωρίς ΦΠΑ και τέλη αεροδρομίου. Μια χρέωση 10 ευρώ την ημέρα σε γκισέ αεροδρομίου δεν είναι 10 ευρώ την ημέρα.
Πρακτικά, πριν κλείσετε:
- Ζητήστε το συνολικό ποσό με τον ΦΠΑ και τα τέλη, όχι την καθαρή ημερήσια χρέωση.
- Ρωτήστε αν η χρέωση νέου οδηγού έχει πλαφόν, και σε πόσες ημέρες.
- Καμία από τις πηγές που ελέγχθηκαν δεν λέει αν ένας νεαρός πρόσθετος οδηγός χρεώνεται και ως νέος οδηγός· ορισμένες διατυπώνουν τη χρέωση ως προς τον ενοικιαστή και όχι ως προς κάθε οδηγό. Ρωτήστε.
- Δείτε χωριστά την απαλλαγή και την εγγύηση, και πόσο κρατά η αποδέσμευση.
- Βεβαιωθείτε ότι κάθε οδηγός αναγράφεται στο μισθωτήριο πριν πάρει το τιμόνι.
Τι δεν καλύπτει αυτός ο οδηγός
Το δείγμα ήταν εταιρείες ενοικίασης αυτοκινήτου. Για μηχανάκια, μοτοσυκλέτες, γουρούνες και ποδήλατα οι όροι τους θέτει η κάθε εταιρεία χωριστά και δεν ελέγχθηκαν συστηματικά· ένας μικρός μισθωτής στη Νίσυρο, για παράδειγμα, ορίζει ελάχιστη ηλικία οδηγού τα 21 έτη για scooter, με άδεια ΑΜ ή Α έως τα 50 κυβικά και άδεια Α πάνω από αυτά, και δεν αναφέρει χρέωση νέου οδηγού. Πρόκειται για μία μεμονωμένη περίπτωση, όχι για κανόνα της αγοράς. Για σκάφη δεν έγινε καμία έρευνα και τίποτα από τα παραπάνω δεν πρέπει να μεταφερθεί εκεί.
Η διαφάνεια στις τιμές των ενοικιάσεων απασχολεί και τις αρχές: η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μαζί με τις εθνικές αρχές προστασίας καταναλωτή του δικτύου CPC εξασφάλισαν δεσμεύσεις από μεγάλες εταιρείες ενοικίασης για διαφάνεια στις τιμές και σαφέστερους όρους, μεταξύ άλλων ως προς την ασφάλιση και τις απαλλαγές, δημοσιευμένες στις 19/01/2017, με αξιολόγηση της εφαρμογής τους στις 25/03/2019. Αυτό δεν σημαίνει ότι μια χρέωση νέου οδηγού πρέπει να εμφανίζεται στην αρχική τιμή.
Κανένα από τα κείμενα όρων που χρησιμοποιήθηκαν εδώ δεν φέρει ημερομηνία αναθεώρησης, οπότε ένα ποσό μπορεί να έχει ήδη αλλάξει. Δείτε τα νούμερα εδώ ως παραδείγματα της μορφής που παίρνει η χρέωση, όχι ως τρέχουσα τιμή. Οι κανόνες και οι τιμολογιακές πολιτικές αλλάζουν, και σε κάθε περίπτωση ισχύουν οι όροι της εταιρείας ενοικίασης με την οποία υπογράφετε το μισθωτήριο.